Vitalik Buterin đã đưa ra nhận định về các blockchain liên doanh, gọi chúng là sự thất bại so với tầm nhìn ban đầu. Phát biểu trong một phiên thảo luận tại Arbitrum Day , Buterin lập luận rằng các blockchain tư nhân, do doanh nghiệp dẫn đầu này kết hợp những khía cạnh tồi tệ nhất của cả hệ thống tập trung và phi tập trung.
Thay vì mang lại sự cởi mở thực sự hoặc quyền riêng tư mạnh mẽ, chúng thường phát triển thành các cấu trúc “kiểu cartel”, các mạng lưới khép kín với tính minh bạch hạn chế và sự đảm bảo lòng tin yếu kém.
“Ý tưởng ban đầu về các blockchain liên doanh, đúng không, là khi năm ngân hàng hoặc năm công ty lớn cùng nhau tạo ra blockchain riêng của họ, thì phần lớn ý tưởng đó đã thất bại,” ông nói.
Không có sự cởi mở thực sự, quyền riêng tư yếu kém
Ban đầu, các blockchain liên minh được đề xuất như một giải pháp trung gian cho các doanh nghiệp còn do dự trong việc áp dụng các chain công khai như Ethereum. Tuy nhiên, Buterin giải thích rằng chúng không mang lại những lợi thế đáng kể.
Chúng thiếu tính phân quyền, vì quyền kiểm soát bị giới hạn ở một vài thực thể, và chúng cũng thất bại trong việc bảo mật thông tin, vì các thành viên nội bộ vẫn có thể truy cập dữ liệu nhạy cảm.
“Bạn đang đưa dữ liệu của mình lên một mạng lưới mà chỉ có bạn và tất cả các đối thủ cạnh tranh gần nhất mới có thể xem được,” ông nói, nhấn mạnh sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng công cộng và tính minh bạch thường thấy trong các mạng lưới như Ethereum.
Theo Buterin, khiếm khuyết về cấu trúc này khiến chúng khó có thể được sản xuất hàng loạt và về cơ bản là bị lỗi ngay từ khâu thiết kế.
Một lựa chọn tốt hơn: Nâng cấp, không thay thế
Thay vì thúc ép các công ty xây dựng lại hệ thống từ đầu, Buterin đề xuất một giải pháp thiết thực hơn, đó là tăng cường các máy chủ tập trung hiện có bằng các công cụ mã hóa.
Điều này bao gồm việc neo các gốc Merkle và bằng chứng xác thực trực tiếp on-chain. Ý tưởng là giữ nguyên cơ sở hạ tầng hiện tại, nhưng bổ sung thêm một “lớp xác minh” để đảm bảo tính minh bạch và bảo mật.
Mô hình “sidecar” này cho phép các doanh nghiệp có được sự đảm bảo tương tự như blockchain mà không cần phải chịu chi phí và sự phức tạp của việc phân quyền hoàn toàn.
Tầm nhìn Layer 2 trở thành tâm điểm chú ý
Buterin cũng đã phác thảo vai trò đang phát triển của các giải pháp Layer 2 (L2). Ông mô tả chúng là các hệ thống hoạt động off-chain nhưng vẫn kế thừa tính bảo mật từ lớp nền tảng của Ethereum.
Ông đã xác định bốn loại L2 chính: các chain tương thích với EVM, các hệ thống kiểu máy chủ với bằng chứng on-chain, môi trường thử nghiệm và các chain dành riêng cho ứng dụng. Mỗi loại phục vụ các trường hợp sử dụng khác nhau, từ các ứng dụng doanh nghiệp đến các trung tâm đổi mới.
Theo Buterin, mục tiêu thực sự là khả năng tương tác. Sự kết hợp của các hệ thống L2 hoạt động cùng nhau có thể tạo thành một “hệ sinh thái phân mảnh không đồng nhất”, có khả năng mở rộng quy mô trong khi đáp ứng các nhu cầu đa dạng.
