Sau một năm đầy biến động, cổ phiếu Strategy (trước đây là MicroStrategy – mã MSTR) đang bước vào năm 2026 với nhiều dấu hỏi lớn. Việc mất gần một nửa giá trị trong năm 2025 không chỉ phản ánh khó khăn chung của thị trường tiền số, mà còn cho thấy những rủi ro riêng ngày càng rõ nét đối với doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới.
Cú trượt dài của MSTR trong năm 2025
Năm 2025 được xem là giai đoạn đặc biệt khó khăn với các công ty sở hữu tài sản số và Strategy là một trong những cái tên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Cổ phiếu MSTR giảm tới 49,3% trong cả năm, với đà lao dốc mạnh hơn nhiều trong nửa cuối năm, đưa giá cổ phiếu xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 9/2024.
Theo nhà phân tích Ted Pillows, mức giảm trong 6 tháng gần nhất lên tới 66%, khiến gần 90 tỷ USD vốn hóa thị trường của công ty “bốc hơi”. Nguyên nhân lớn nhất đến từ diễn biến kém tích cực của Bitcoin – tài sản cốt lõi gắn liền với định giá của Strategy.
Bitcoin giảm nhiệt, Strategy chịu áp lực kép
Trái với kỳ vọng lạc quan trước đó, Bitcoin đã khép lại năm 2025 cùng mức giảm 5,7%. Với một công ty có chiến lược gắn chặt với Bitcoin như Strategy, điều này tạo ra áp lực rất lớn lên giá cổ phiếu.
Hiện Strategy đang nắm giữ 672.497 BTC, tương đương khoảng 3,2% tổng nguồn cung Bitcoin toàn cầu. Để tích lũy số lượng khổng lồ này, công ty đã chi hơn 50 tỷ USD, chủ yếu thông qua phát hành nợ và bán cổ phiếu. Trong khi đó, mảng kinh doanh phần mềm cốt lõi chỉ mang về khoảng 460 triệu USD doanh thu mỗi năm – con số quá nhỏ so với quy mô tiếp xúc với tài sản số.
Đáng chú ý, dù lượng Bitcoin mà Strategy nắm giữ được ước tính trị giá khoảng 59 tỷ USD, vốn hóa thị trường của công ty chỉ quanh 46 tỷ USD. Điều này làm dấy lên lo ngại về rủi ro bảng cân đối kế toán và định giá cổ phiếu. Theo Ted Pillows, MSTR hiện đang giao dịch thấp hơn khoảng 20–25% so với giá trị tài sản Bitcoin mà công ty sở hữu.
Rủi ro cấu trúc và bài toán pha loãng cổ phiếu
Bên cạnh biến động giá Bitcoin, Strategy còn đối mặt với nhiều vấn đề nội tại khác. Việc liên tục pha loãng cổ phiếu, nguy cơ bị loại khỏi các chỉ số lớn và áp lực về định giá tài sản ròng (NAV) đang tạo thêm gánh nặng cho cổ đông.
Dù vậy, ban lãnh đạo công ty vẫn tỏ ra tự tin vào khả năng chống chịu của bảng cân đối kế toán. Strategy cho biết, ngay cả khi Bitcoin giảm về mức giá vốn trung bình khoảng 74.000 USD, công ty vẫn có tỷ lệ tài sản trên nợ chuyển đổi ở mức 5,9 lần. Trong kịch bản xấu hơn, khi Bitcoin rơi về 25.000 USD, tỷ lệ này vẫn duy trì quanh 2 lần.
Quyết định của MSCI: “ẩn số” lớn cho năm 2026
Bước sang năm 2026, rủi ro lớn nhất trong ngắn hạn đối với Strategy không chỉ đến từ thị trường crypto, mà còn từ một quyết định mang tính cấu trúc. MSCI đang xem xét phân loại lại các công ty có hơn 50% tài sản là tài sản số vào nhóm “quỹ”, điều này có thể khiến họ không còn đủ điều kiện nằm trong các chỉ số cổ phiếu quan trọng.
Với Strategy, khả năng bị loại khỏi các chỉ số MSCI – dự kiến được quyết định vào ngày 15/1 – có thể gây tác động rất mạnh. JPMorgan ước tính kịch bản này có thể kéo theo dòng vốn rút ra lên tới 8,8 tỷ USD, qua đó tạo thêm áp lực bán trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư vốn đã mong manh.
Nếu Strategy phá sản, Bitcoin và thị trường tiền số sẽ chịu tác động ra sao?
Trong kịch bản cực đoan nhất, nếu Strategy rơi vào tình trạng phá sản, tác động lan tỏa tới Bitcoin và toàn bộ thị trường tiền số là điều khó tránh khỏi. Với việc nắm giữ khoảng 3,2% tổng nguồn cung Bitcoin, Strategy hiện là tổ chức sở hữu Bitcoin lớn nhất thế giới. Bất kỳ biến cố nào liên quan đến bảng cân đối kế toán của công ty này đều có thể tạo ra cú sốc tâm lý mạnh.
Trước mắt, thị trường nhiều khả năng sẽ phản ứng tiêu cực do lo ngại về áp lực bán Bitcoin. Nếu tài sản của Strategy bị đưa vào quá trình tái cơ cấu hoặc thanh lý, khả năng một lượng lớn BTC phải được bán ra để trả nợ sẽ khiến giá chịu áp lực giảm trong ngắn hạn, ngay cả khi việc bán diễn ra từ từ. Chỉ riêng nỗi lo này cũng đủ để kích hoạt tâm lý hoảng loạn, đặc biệt với nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Ở góc độ rộng hơn, sự sụp đổ của Strategy có thể làm lung lay niềm tin vào mô hình “doanh nghiệp kho bạc Bitcoin” – nơi các công ty vay nợ hoặc phát hành cổ phiếu để tích trữ BTC. Điều này có thể khiến dòng tiền tổ chức tạm thời chùn bước, kéo theo thanh khoản toàn thị trường suy giảm.
Tuy nhiên, về dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng tác động cấu trúc sẽ không mang tính hủy diệt. Bitcoin là một tài sản phi tập trung, không phụ thuộc vào bất kỳ công ty đơn lẻ nào. Nếu Strategy buộc phải bán Bitcoin, lượng cung này nhiều khả năng sẽ được hấp thụ dần bởi các tổ chức khác, quỹ ETF hoặc nhà đầu tư dài hạn, tương tự cách thị trường từng “tiêu hóa” các cú sụp đổ lớn như Mt.Gox hay FTX trong quá khứ.
Nói cách khác, Strategy có thể tạo ra cú sốc ngắn hạn, nhưng khó có khả năng làm thay đổi nền tảng cốt lõi của Bitcoin. Thị trường tiền số có thể biến động mạnh, song lịch sử cho thấy nó thường phục hồi sau khi loại bỏ được các rủi ro mang tính tập trung.
Kết luận
Diễn biến của cổ phiếu Strategy cho thấy mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa Bitcoin và các doanh nghiệp chọn chiến lược “đặt cược toàn phần” vào tài sản số. Khi giá Bitcoin suy yếu, những rủi ro về nợ, định giá và cấu trúc tài chính của Strategy lập tức bị phơi bày, kéo theo áp lực lớn lên cổ phiếu và tâm lý thị trường.
Dù kịch bản xấu nhất như phá sản vẫn chỉ mang tính giả định, Strategy rõ ràng đã trở thành một biến số quan trọng đối với Bitcoin trong ngắn hạn. Bất kỳ dấu hiệu bất ổn nào từ doanh nghiệp nắm giữ hơn 3% nguồn cung BTC đều có thể khuếch đại biến động, đặc biệt trong bối cảnh thị trường còn nhạy cảm và thiếu động lực tăng mạnh.
Tuy nhiên, về dài hạn, Bitcoin không phụ thuộc vào sự tồn tại của bất kỳ công ty đơn lẻ nào. Lịch sử thị trường cho thấy, sau mỗi cú sốc mang tính tập trung, Bitcoin thường tự tái cân bằng và tiếp tục vận động theo chu kỳ riêng của mình. Với nhà đầu tư, câu chuyện của Strategy là lời nhắc nhở rõ ràng về rủi ro khi đòn bẩy và niềm tin quá lớn được đặt vào một tài sản có độ biến động cao như Bitcoin.
