Một phân tích chuyên sâu từ Our Crypto Talk cho rằng SocialFi – trào lưu mạng xã hội phi tập trung từng bùng nổ giai đoạn 2023–2024 – đã cơ bản chấm dứt vào năm 2026. Phần lớn nền tảng bị bỏ hoang, bị mua lại hoặc trở nên không còn giá trị sử dụng; token liên quan mất từ 90% đến 99%.
Hầu hết nền tảng SocialFi đã bị bỏ rơi
Theo Our Crypto Talk, đến năm 2026, đa số dự án SocialFi không còn hoạt động hiệu quả.
Các token đại diện cho lĩnh vực này như FRIEND, DEGEN, CYBER, RLY và DESO đều giảm hơn 90% giá trị, thậm chí có dự án mất tới 99%.
Nhiều cộng đồng tan rã trong im lặng, không có thông báo hay lộ trình kết thúc rõ ràng.
Hoạt động tài chính ≠ sử dụng thực tế
Phân tích cho rằng phần lớn mức độ “tham gia” SocialFi không đến từ nhu cầu cộng đồng thực sự, mà chủ yếu được thúc đẩy bởi:
Dòng vốn đầu cơ ngắn hạn
Bot farm phần thưởng
Giao dịch lướt sóng token
Khi các cơ chế khuyến khích suy yếu, người dùng cũng rời đi một cách âm thầm. Our Crypto Talk nhấn mạnh đây là ví dụ điển hình cho sự khác biệt giữa “hoạt động tài chính” và “mức độ sử dụng thực”.
According to Our Crypto Talk, by early 2026 most SocialFi platforms have either been abandoned, acquired, or rendered functionally irrelevant, while the majority of SocialFi tokens have fallen by over 90%—and in some cases 99%. Tokens cited include FRIEND, DEGEN, CYBER, RLY, and…
— Wu Blockchain (@WuBlockchain) January 25, 2026
Ý tưởng hấp dẫn, thực tế phản tác dụng
Về mặt lý thuyết, SocialFi được xem là một mô hình rất hấp dẫn:
Thay quảng cáo bằng chuyển giá trị trực tiếp
Người dùng sở hữu social graph, không phụ thuộc nền tảng
Nhà sáng tạo nội dung kiếm tiền trực tiếp từ cộng đồng
Tuy nhiên, theo phân tích, trong thực tế:
Cuộc trò chuyện bị biến thành chỉ số tài chính
Tương tác xã hội trở thành công cụ thương mại hóa
Câu hỏi “token nào sẽ được pump?” thay thế cho chất lượng nội dung và mối quan hệ
Our Crypto Talk nhận định:
“Hàng trăm triệu USD được huy động, token giảm 99%, dòng tiền cạn kiệt, và cộng đồng tan rã mà thậm chí không kịp nói lời tạm biệt.”
Sai lầm cốt lõi: Tiền không cải thiện hành vi xã hội
Trọng tâm của phân tích nằm ở một giả định sai lầm: thêm tiền vào tương tác xã hội sẽ khiến hành vi tốt hơn.
Theo Our Crypto Talk, giả định này gần như luôn phản tác dụng:
Tiền thay đổi động cơ
Động cơ thay đổi hành vi
Hành vi làm biến dạng văn hóa cộng đồng
SocialFi sụp đổ không phải vì người dùng kiếm được quá ít, mà vì tương tác bị phi nhân hóa.
Vitalik Buterin: “Hãy quay lại mạng xã hội phi tập trung, không phải thêm token”
Một điểm đáng chú ý là chỉ trích mạnh mẽ nhất với SocialFi không đến từ phe bi quan thị trường, mà từ Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum.
Đầu năm 2026, Buterin kêu gọi quay trở lại mạng xã hội phi tập trung, thay vì tiếp tục phát hành thêm token.
Quan điểm của ông cho rằng xã hội tốt hơn cần công cụ giao tiếp ưu tiên lợi ích dài hạn của người dùng, chứ không chạy theo chỉ số tương tác ngắn hạn.
Our Crypto Talk dẫn ví dụ Substack của Buterin để nhấn mạnh sự khác biệt giữa:
Ủng hộ trực tiếp nhà sáng tạo nội dung
Và biến họ thành tài sản đầu cơ
Kết luận
Phân tích của Our Crypto Talk cho thấy SocialFi đã thất bại ở cấp độ mô hình, không chỉ ở chu kỳ thị trường.
Bài học rút ra là không phải mọi lĩnh vực đều phù hợp để token hóa, đặc biệt là những không gian đòi hỏi niềm tin, tương tác con người và giá trị phi tài chính như mạng xã hội.
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Độc giả cần tự nghiên cứu và tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam hiện hành trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào.
