Blockchain và tài sản số: Cơ hội lớn nhưng chưa “thông dòng”
Chiều 12/12, tại Diễn đàn Triển vọng thị trường vốn Việt Nam 2026 với chủ đề “Bứt phá trên nền tảng mới”, ông Phan Đức Trung – Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, Chủ tịch 1Matrix – cho rằng khung pháp lý cho blockchain và tài sản mã hóa đã dần hình thành, nhưng để trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả cho nền kinh tế, Việt Nam vẫn phải giải quyết nhiều bài toán về hạ tầng và vận hành.
Theo ông, ranh giới giữa tài sản số và tài chính truyền thống không chỉ ở khái niệm, mà nằm ở nền tảng công nghệ cốt lõi.
Khác biệt công nghệ và nhịp vận hành thị trường
Ông Trung ví von: hệ thống khớp lệnh trên thị trường chứng khoán giống GPU, còn blockchain giống CPU – ghi nhận và xác thực. Với mô hình hiện đại, khớp lệnh cần tách bạch, còn thanh toán – quyết toán (settlement) được ghi nhận trên blockchain.
Khác biệt lớn nữa là nhịp vận hành: tài chính truyền thống theo khung giờ cố định, lãi suất tính theo tháng/năm; trong khi tài sản số chạy 24/7, cho phép tính lợi suất theo thời gian thực, làm thay đổi thanh khoản và tốc độ luân chuyển vốn.
Về token hóa, ông dẫn dự báo đến 2030, giá trị tài sản token hóa có thể đạt ~10% GDP toàn cầu (≈16.000 tỷ USD); nhiều định chế lớn như JPMorgan, HSBC, ICBC đã tích hợp blockchain sâu vào core banking, nâng năng lực xử lý lên hàng trăm nghìn giao dịch/giây.
Nhân lực, an toàn lưu ký và yêu cầu đồng bộ
Thị trường đã qua giai đoạn sơ khai để bước vào sự tham gia của các định chế chuyên nghiệp. Ông Trung nhấn mạnh:
“Năm 2023 là năm sụp đổ của nhiều ‘thiên tài’ do nhà đầu tư nhảy vào quá nhanh, coi nhẹ công nghệ… Nay thị trường đang trưởng thành; token thì không còn giờ mở cửa, chạy liên tục.”
Tuy vậy, an toàn lưu ký vẫn là điểm nghẽn. Ông thẳng thắn:
“Hiện tại, chưa có sàn nào ở Việt Nam đủ năng lực bảo đảm an toàn cho nghiệp vụ lưu ký tài sản mã hóa phức tạp.”
Theo ông, cần đầu tư hạ tầng bảo mật, bù đắp thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, và đồng bộ giữa pháp lý – công nghệ – tuân thủ. “Không thể mỗi bên chạy một kiểu; phải giải bài toán tổng thể, đồng thời để tránh lãng phí nguồn lực.”
