Iran bị cáo buộc thu “phí crypto” tại Hormuz
Một báo cáo mới từ Chainalysis cho thấy Iran có thể đã chính thức triển khai cơ chế thu phí quá cảnh bằng crypto tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Theo phân tích, các tàu có thể bị yêu cầu trả tới 2 triệu USD mỗi chuyến, tương đương khoảng 1 USD mỗi thùng dầu, bằng các hình thức như Bitcoin, stablecoin hoặc nhân dân tệ, nhằm né hệ thống SWIFT và lệnh trừng phạt .
Quy trình được cho là khá chặt chẽ: tàu phải cung cấp thông tin chi tiết (hàng hóa, điểm đến, thủy thủ đoàn) trước khi nhận mã cho phép đi qua. Điều này cho thấy mô hình thu phí có tổ chức, không còn là giả thuyết.
Crypto không “ẩn danh” như nhiều người nghĩ
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là việc phản bác quan điểm crypto giúp ẩn danh giao dịch. Chainalysis khẳng định:
- Blockchain là sổ cái công khai, có thể truy vết
- Giao dịch liên quan đến các ví bị trừng phạt có thể bị phát hiện gần như theo thời gian thực
- Stablecoin còn có thể bị đóng băng ví bởi đơn vị phát hành
Dữ liệu cũng cho thấy các thực thể bị trừng phạt đã nhận tới 104 tỷ USD trong năm 2025 (tăng 694%), trong đó Iran chiếm tỷ trọng lớn .
Iran is demanding that oil tankers pay tolls in cryptocurrency for passing through the Strait of Hormuz. Iran’s crypto ecosystem has grown rapidly in recent years, reaching about $7.8 billion last year: Chainalysis data. https://t.co/cx7XHKz00g
— Lisa Abramowicz (@lisaabramowicz1) April 9, 2026
Rủi ro pháp lý cực lớn cho doanh nghiệp vận tải
Theo các chuyên gia, việc thanh toán phí này – dù bằng crypto hay tiền pháp định – đều có thể bị xem là hỗ trợ thực thể bị trừng phạt, dẫn đến:
- Đóng băng tài sản
- Truy cứu hình sự
- Bị loại khỏi hệ thống tài chính USD
Điều này đang khiến các công ty vận tải và bảo hiểm trở nên thận trọng hơn, thậm chí từ chối hợp tác nếu có nghi ngờ liên quan.
Tổng thể, câu chuyện Hormuz đang mở ra một tiền lệ nguy hiểm:
lần đầu tiên một quốc gia thử nghiệm thu phí bằng crypto ở tuyến hàng hải chiến lược, và nếu thành công, mô hình này có thể lan rộng sang các khu vực khác trên thế giới.
