Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu trong tháng 2/2026 phải đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng và thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Bộ Tài chính đang chạy đua hoàn thiện khung pháp lý, tiếp nhận hồ sơ cấp phép và soạn thảo các thông tư quan trọng để quản lý thị trường trong giai đoạn thí điểm.
Chỉ đạo từ Chính phủ: sớm đưa sàn vào vận hành
Sáng 26/1, phát biểu kết luận tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Chính phủ về quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô, Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện pháp lý, trong đó tháng 2/2026 phải đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng và thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm “mở chợ”, đưa hoạt động giao dịch tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý chính thức.
Bộ Tài chính tăng tốc hoàn thiện hành lang pháp lý
Trước đó, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC ngày 20/1/2026, công bố 3 thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa, gồm:
- Cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa
- Điều chỉnh giấy phép
- Thu hồi giấy phép
Từ ngày 20/1, Bộ Tài chính đã chính thức tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép đối với các đơn vị muốn vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Song song với việc tiếp nhận hồ sơ, Bộ Tài chính cũng đang khẩn trương hoàn thiện các quy định pháp lý để quản lý hoạt động của sàn trong quá trình vận hành.
Ba thông tư dự kiến ban hành trong quý I/2026
Ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), cho biết Bộ Tài chính đang soạn thảo 3 thông tư, dự kiến ban hành trong quý I/2026, bao gồm:
- Thông tư về chế độ kế toán, kiểm toán đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa
- Thông tư về chính sách thuế đối với thị trường tài sản mã hóa
- Thông tư quy định đối tượng chịu thuế
Theo ông Hòa, với tiến độ hiện nay, khung pháp lý cơ bản để các sàn tài sản mã hóa ra đời và vận hành đã gần hoàn tất. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, sản phẩm và dịch vụ của sàn sẽ ở mức cơ bản.
Thí điểm thận trọng, chưa mở margin, phái sinh
Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, nhiều sản phẩm phổ biến trên thị trường quốc tế như:
- Phái sinh
- Giao dịch ký quỹ (margin)
- Vay – cho vay tài sản mã hóa
chưa được phép triển khai tại Việt Nam trong giai đoạn thí điểm.
Ngoài ra, chính sách hiện hành chỉ cho phép doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa bán cho nhà đầu tư nước ngoài, chưa cho phép bán trực tiếp cho nhà đầu tư cá nhân trong nước.
Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cùng nhiều doanh nghiệp kiến nghị nên cho phép nhà đầu tư trong nước tham gia để tăng thanh khoản. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cho rằng cần tiếp cận thận trọng.
Ông Tô Trần Hòa cho biết, khi xây dựng quy định, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tham khảo kinh nghiệm Thái Lan và nhận thấy nếu mở quá mạnh ngay từ đầu sẽ rất rủi ro cho nhà đầu tư. Vì vậy, Việt Nam ưu tiên:
- Cho doanh nghiệp Việt phát hành tài sản mã hóa ra nước ngoài để huy động vốn
- Đào tạo thị trường trong giai đoạn đầu
Dù vậy, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP vẫn cho phép Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định sau khi sàn đi vào vận hành, nếu thị trường cho thấy nhu cầu thực tế.
Nhà đầu tư thận trọng “nghe ngóng”
Theo ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia kinh tế, việc hình thành các sàn giao dịch tài sản mã hóa là dấu ấn lớn của thị trường tài chính năm 2026.
Nếu được cấp phép kịp thời, tài sản mã hóa có thể trở thành kênh hút dòng tiền mạnh, cạnh tranh trực tiếp với chứng khoán và bất động sản.
Dự kiến trong quý I/2026, sẽ có 5 sàn tài sản mã hóa được cấp phép. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là nhà đầu tư trong nước có sẵn sàng chuyển tài sản từ sàn ngoại về sàn nội hay không.
Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, điều kiện lập sàn rất khắt khe, từ vốn điều lệ, hạ tầng CNTT đạt chuẩn cấp độ 4, đến nhân sự quản lý.
Dù đáp ứng đủ điều kiện, rủi ro vẫn tồn tại, đặc biệt sau các sự cố lớn trên thế giới như vụ Bybit bị hack gần 1,5 tỷ USD đầu năm nay.
Kỳ vọng dài hạn: từ thí điểm đến luật riêng
Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam dự kiến gồm:
- Thị trường sơ cấp: doanh nghiệp mã hóa tài sản thực, phát hành token cho nhà đầu tư nước ngoài
- Thị trường thứ cấp: cho phép nhà đầu tư trong và ngoài nước giao dịch
Bà Nguyễn Vân Hiền, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VBA, kỳ vọng khi khung pháp lý hoàn thiện, các sàn sẽ thu hút:
- Nhà đầu tư Việt đang nắm giữ tài sản mã hóa trên thị trường quốc tế
- Nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến tài sản mã hóa gắn với tài sản thực tại Việt Nam
Về dài hạn, Hiệp hội mong muốn sau giai đoạn thí điểm, Việt Nam sẽ ban hành luật riêng về tài sản mã hóa, tương tự cách Thái Lan đã thí điểm 5 năm trước khi nâng cấp thành luật.
Quan điểm điều hành: mở cửa có kiểm soát
Theo ông Tô Trần Hòa, Việt Nam không theo quan điểm “không quản được thì cấm”, nhưng cũng không mở cửa quá nhanh khi năng lực quản lý và mức độ hiểu biết của thị trường còn hạn chế.
Cách tiếp cận được lựa chọn là:
- Thận trọng, có kiểm soát
- Khuyến khích đổi mới sáng tạo
- Đồng thời phòng chống rửa tiền, lừa đảo và chiếm đoạt tài sản hiệu quả
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Độc giả cần tự nghiên cứu và tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam hiện hành trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào.
