Tiền mã hóa trở thành “vỏ bọc” tham nhũng mới
Vụ án của ông Diêu Tiền (Yao Qian) – nguyên Cục trưởng Cục Giám sát khoa học – công nghệ thuộc Ủy ban Giám sát chứng khoán Trung Quốc (CSRC) – đang làm dấy lên lo ngại về việc tiền mã hóa bị lợi dụng như một công cụ che giấu tham nhũng tinh vi.
Theo CCTV News ngày 15-1, cơ quan điều tra đã thu giữ nhiều ví cứng lưu trữ tài sản số, có hình dạng như điện thoại, USB hay điều khiển từ xa, với giá trị ước tính lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Ông Diêu từng giữ nhiều vị trí then chốt liên quan đến công nghệ tài chính, trong đó có Viện trưởng Viện Nghiên cứu tiền kỹ thuật số thuộc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc.
Tháng 4-2024, ông bị điều tra vì vi phạm kỷ luật và pháp luật; đến tháng 11-2024 bị khai trừ khỏi Đảng và cách chức. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh 36 quan chức cấp trung ương tại Trung Quốc đã bị bắt vì tham nhũng từ đầu năm 2024.
Dòng tiền ngầm và những “tài khoản vỏ bọc”
Quá trình điều tra cho thấy các tài khoản ngân hàng đứng tên ông Diêu không có dấu hiệu bất thường rõ rệt.
Tuy nhiên, cơ quan chức năng phát hiện nhiều “tài khoản vỏ bọc” đứng tên người khác nhưng do ông Diêu kiểm soát.
Từ đây, 10 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,43 triệu USD) chảy vào các tài khoản này và được dùng để thanh toán một phần căn biệt thự trị giá hơn 20 triệu nhân dân tệ tại Bắc Kinh.
Ngoài ra, 12 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,72 triệu USD) khác cũng được chuyển theo cách tương tự. Nguồn tiền được xác định đến từ một công ty dịch vụ thông tin do doanh nhân họ Uông kiểm soát, đổi lại là sự hỗ trợ của ông Diêu trong việc cung cấp dịch vụ công nghệ cho lĩnh vực chứng khoán và phái sinh.
“Thành do blockchain, bại cũng do blockchain”
Đi sâu hơn, điều tra còn hé lộ việc ông Diêu nhận hối lộ bằng tiền mã hóa. Thông qua giới thiệu của cấp dưới, một doanh nhân họ Trương nhờ ông hỗ trợ dự án phát hành token. Sau khi được “tác động”, dự án này huy động thành công 20.000 ETH.
Để cảm ơn, 2.000 ETH đã được chuyển cho ông Diêu, có thời điểm được định giá hơn 60 triệu nhân dân tệ (khoảng 8,6 triệu USD).
Trớ trêu thay, chính đặc tính công khai và không thể chỉnh sửa của blockchain lại trở thành công cụ giúp cơ quan điều tra tái dựng toàn bộ dòng tiền.
Từ đó, họ phát hiện 370 ETH đã được rút ra, quy đổi thành 10 triệu nhân dân tệ năm 2021, rồi chuyển vào các tài khoản vỏ bọc.
Vụ án cho thấy: blockchain có thể bị lợi dụng để che giấu sai phạm, nhưng cũng chính blockchain đã “vạch mặt” tham nhũng.
