Mỹ và Ukraine nối lại thỏa thuận khoáng sản sau nhiều tháng đình trệ.
Sau nhiều tranh cãi và trì hoãn từ tháng 2, Mỹ và Ukraine vừa ký lại một thỏa thuận quan trọng tại Washington, mở đường cho Washington tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược của Kyiv, đồng thời thiết lập quỹ đầu tư tái thiết Ukraine.
Thỏa thuận này được xem là nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình cho cuộc chiến Nga–Ukraine kéo dài suốt 3 năm qua.
Thanks to @POTUS @realDonaldTrump’s tireless efforts to secure a lasting peace, I am glad to announce the signing of today’s historic economic partnership agreement between the United States and Ukraine establishing the United States-Ukraine Reconstruction Investment Fund to help… pic.twitter.com/N1jPa35DYh
— Treasury Secretary Scott Bessent (@SecScottBessent) April 30, 2025
Theo bản dự thảo, Ukraine sẽ dành 50% lợi nhuận từ tài nguyên khoáng sản quốc doanh để góp vào quỹ chung với Mỹ, trong khi Mỹ không yêu cầu Kyiv hoàn trả viện trợ trước đó — một điểm mà Ukraine kiên quyết đàm phán.
Tuy nhiên, thỏa thuận không đề cập đến các đảm bảo an ninh cụ thể cho Ukraine như mong muốn ban đầu của Kyiv.
“Khoáng sản đổi viện trợ”: Mỹ củng cố vai trò hậu thuẫn kinh tế Ukraine
Thỏa thuận lần này được Bộ Tài chính Mỹ gọi là “sự ghi nhận đóng góp tài chính và vật chất to lớn của người dân Mỹ” kể từ khi Nga phát động chiến tranh vào năm 2022.
Washington hiện là nhà tài trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine, với hơn 72 tỷ USD viện trợ, theo Viện Kiel (Đức).
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng thứ nhất Ukraine Yulia Svyrydenko là hai người trực tiếp ký kết văn bản.
Trump từng tuyên bố Mỹ nên được đền đáp cho sự hỗ trợ, và coi thỏa thuận khoáng sản là một hình thức “hoàn trả”.
Nhiều hoài nghi về lợi ích thực tế, nhưng Mỹ kỳ vọng giảm phụ thuộc Trung–Nga
Mặc dù thỏa thuận mang ý nghĩa chính trị rõ rệt, nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại về hiệu quả kinh tế thực tế.
Một số ý kiến cho rằng khai thác đất hiếm có thể mất tới 10–15 năm mới sinh lợi, trong khi chi phí vận hành một mỏ khai thác có thể lên đến 2 tỷ USD.
Tuy vậy, việc tiếp cận tài nguyên của Ukraine có thể giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và Nga, những quốc gia hiện đang thống trị thị trường đất hiếm toàn cầu.
