Ban Bí thư vừa ban hành Chỉ thị số 57 về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị. Văn bản nhấn mạnh chuyển dịch từ “phòng thủ bị động” sang “phòng thủ chủ động”, tuyệt đối không để lộ, lọt bí mật nhà nước trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh.
Bối cảnh ban hành Chỉ thị 57
Thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị số 57 về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị.
Ban Bí thư nhận định tình hình an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong nước và trên thế giới đang diễn biến phức tạp, khó lường.
Trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, không gian mạng được xác định là “không gian tác chiến mới”, công tác bảo đảm an ninh mạng không còn là nhiệm vụ kỹ thuật đơn thuần.
An ninh mạng gắn với an ninh quốc gia, chủ quyền số
Theo Chỉ thị, bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo mật thông tin là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị – xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức nghiêm trọng trên không gian mạng, trong khi quá trình chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cấp bách về bảo vệ dữ liệu và hệ thống thông tin.
Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng quán triệt sâu sắc quan điểm:
Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, cấp bách.
Là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân.
Đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và sự quản lý thống nhất của Nhà nước.
Lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân giữ vai trò nòng cốt, kết hợp xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân trên không gian mạng.
Chuyển từ “phòng thủ bị động” sang “phòng thủ chủ động”
Một điểm nhấn quan trọng của Chỉ thị 57 là chuyển dịch tư duy chiến lược:
Từ “phòng thủ bị động” sang “phòng thủ chủ động, phòng thủ tích cực”.
Xây dựng “thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện”.
Các nguy cơ về an ninh mạng và an ninh dữ liệu phải được nhận diện, xử lý từ sớm, từ xa, sẵn sàng các biện pháp phòng vệ tương xứng nhằm răn đe, vô hiệu hóa các mối đe dọa.
An ninh ngay từ khâu thiết kế hệ thống
Ban Bí thư nhấn mạnh phương châm “tự chủ, tự lực, tự cường” trong xây dựng tiềm lực an ninh mạng.
“Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yêu cầu bắt buộc ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống thông tin. Hệ thống chưa bảo đảm an toàn, an ninh thì kiên quyết chưa đưa vào sử dụng.”
Việc thu thập, quản lý, khai thác dữ liệu số phải được bảo vệ ở mức cao nhất, kể cả trong giai đoạn thử nghiệm.
Chỉ thị xác định rõ trách nhiệm cá nhân:
Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện về an ninh mạng, an ninh dữ liệu tại đơn vị mình.
Kết quả công tác này là tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại tổ chức và cán bộ hằng năm.
Xử lý triệt để SIM “rác”, tài khoản “ảo”
Ban Bí thư yêu cầu:
Triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia.
Thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và tài nguyên Internet.
Đồng thời, kiên quyết xử lý tình trạng SIM “rác”, tài khoản “ảo”, nặc danh; áp dụng xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội và cơ chế kiểm soát độ tuổi để bảo vệ trẻ em.
Phát triển công nghệ lõi và mật mã kháng lượng tử
Về quản lý nhà nước, Bộ Công an chịu trách nhiệm chủ trì xuyên suốt đối với an ninh mạng và an ninh dữ liệu của toàn hệ thống chính trị.
Ban Bí thư định hướng tập trung nguồn lực quốc gia để:
Nghiên cứu, phát triển thuật toán mật mã kháng lượng tử.
Làm chủ các công nghệ lõi chiến lược như mật mã, chip bảo mật “Make in Vietnam”.
Xây dựng kiến trúc an ninh mạng quốc gia đồng bộ, đa lớp.
Chỉ thị cũng nhấn mạnh phát triển tiềm lực công nghệ và nguồn nhân lực an ninh mạng.
Ban Bí thư gợi mở việc xây dựng nền công nghiệp an ninh mạng tự chủ, tự cường, ưu tiên sản phẩm “Make in Vietnam”, đồng thời nghiên cứu thành lập Trung tâm đào tạo khu vực về phòng, chống tội phạm mạng tại Việt Nam nhằm nâng cao vị thế trong khu vực.
Kết luận
Chỉ thị 57 cho thấy an ninh mạng và an ninh dữ liệu đã được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược bảo vệ chủ quyền số quốc gia.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và AI phát triển nhanh, yêu cầu “phòng thủ chủ động” và “tự chủ công nghệ” được xác định là nền tảng lâu dài cho an ninh quốc gia trên không gian mạng.
