Vitalik Buterin kêu gọi nhìn lại vai trò của Layer-2 trong Ethereum
Nhà đồng sáng lập Vitalik Buterin mới đây đã đưa ra những nhận định đáng chú ý về vai trò của Layer-2 (L2) trong hệ sinh thái Ethereum.
Theo ông, L2 ban đầu được định vị để mở rộng quy mô Ethereum, nhưng cách hiểu này không còn phù hợp trong bối cảnh hiện tại.
Nguyên nhân đến từ việc tiến độ phát triển kỹ thuật của L2 chậm hơn kỳ vọng, trong khi Ethereum mainnet (L1) đã bắt đầu tự mở rộng với phí thấp hơn và dung lượng giao dịch lớn hơn.
Buterin nhấn mạnh rằng, định nghĩa cốt lõi của mở rộng Ethereum là “tạo ra không gian block lớn, được bảo chứng bởi toàn bộ bảo mật của Ethereum”.
Nếu một blockchain có thông lượng cao nhưng chỉ kết nối với Ethereum qua multisig bridge, thì theo ông, điều đó không thể coi là đang mở rộng Ethereum.
There have recently been some discussions on the ongoing role of L2s in the Ethereum ecosystem, especially in the face of two facts:
* L2s' progress to stage 2 (and, secondarily, on interop) has been far slower and more difficult than originally expected
* L1 itself is scaling,…— vitalik.eth (@VitalikButerin) February 3, 2026
L2 không còn là “shard thương hiệu” của Ethereum
Vitalik cho biết, L2 từng được xem như các “shard mang thương hiệu Ethereum”. Tuy nhiên, việc tăng giới hạn gas trên L1, phí giao dịch giảm, cùng kế hoạch mở rộng dung lượng mạnh hơn vào năm 2026 cho thấy vai trò này không còn mang tính bắt buộc.
Ông cũng thừa nhận rằng một số dự án L2 chưa sẵn sàng chuyển sang mô hình bảo mật hoàn toàn, không chỉ vì kỹ thuật mà còn do yêu cầu pháp lý.
Những dự án này có thể muốn trao quyền kiểm soát nhiều hơn cho người dùng, và đó là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh riêng.
Tuy nhiên, Vitalik khẳng định rằng khi đó, việc gọi các cấu trúc này là “mở rộng Ethereum” theo lộ trình rollup-centric sẽ không còn chính xác.
Định hình lại L2 và hướng đi mới cho Ethereum
Theo Vitalik, L2 nên được nhìn nhận như một phổ đa dạng, với mức độ gắn kết khác nhau với bảo mật của Ethereum.
Một số mạng sẽ tích hợp chặt chẽ, số khác chọn hướng độc lập hơn, cho phép người dùng tự cân bằng giữa bảo mật và hiệu năng.
Ở cấp độ giao thức, ông đề xuất tập trung mạnh hơn vào mô hình “native rollup precompile”, cho phép xác minh trực tiếp bằng chứng ZK-EVM trong Ethereum.
Cách tiếp cận này có thể tự động cập nhật theo Ethereum, sửa lỗi bằng hard fork, và không cần hội đồng bảo mật, mở đường cho các khả năng nâng cao như synchronous composition.
Thông điệp của Vitalik cho thấy vai trò của L2 cần được tái định nghĩa. Các dự án nổi bật gồm Polygon, Arbitrum, StarkNet, Optimism, Mantle, cùng các mạng không có token như Base.
