Sàn crypto phải báo cáo ví và tài sản dự trữ
Dự thảo Thông tư của Bộ Tài chính về chế độ báo cáo trên thị trường tài sản mã hóa đưa Proof of Reserves (PoR) – bằng chứng dự trữ vào nội dung mà các tổ chức cung cấp dịch vụ phải báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Theo dự thảo, sàn phải gửi dữ liệu lưu ký hằng tuần, bao gồm lượng tài sản của khách hàng, mã tài sản, blockchain, địa chỉ ví và phân loại ví nóng, ví lạnh.
Nếu có PoR, doanh nghiệp còn phải báo cáo số block tại thời điểm ghi nhận, tỷ lệ dự phòng thực tế, khối lượng tài sản khách hàng, số dư của tổ chức và tỷ lệ được bảo hiểm nếu có.
Proof of Reserves giúp kiểm tra điều gì?
Hiểu đơn giản, PoR giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở đối chiếu giữa tài sản khách hàng và lượng tài sản mà sàn thực sự đang nắm giữ hoặc kiểm soát.
Điều này đặc biệt quan trọng khi sàn gặp sự cố thanh khoản hoặc khách hàng không thể rút tài sản.
Tuy nhiên, dự thảo hiện ghi PoR theo hướng “nếu có”, tức chưa thể hiện rằng mọi sàn đều bắt buộc phải xây dựng hệ thống Proof of Reserves.
Quan trọng hơn, PoR không tương đương một cuộc kiểm toán tài chính toàn diện. Một bằng chứng dự trữ có thể cho thấy tài sản tồn tại tại một thời điểm, nhưng chưa chắc phản ánh đầy đủ các khoản nợ, tài sản cầm cố, cho vay hoặc tái sử dụng.
PoR chỉ là một phần của bài toán bảo vệ khách hàng
Nhiều thị trường cũng không xem PoR là công cụ duy nhất để bảo vệ tài sản người dùng.
EU tập trung vào việc tách biệt tài sản khách hàng khỏi tài sản của nhà cung cấp dịch vụ, trong khi Nhật Bản yêu cầu phần lớn crypto của khách hàng được quản lý riêng biệt và ưu tiên lưu trữ trong ví lạnh.
Với Việt Nam, việc kết hợp dữ liệu ví, tài sản lưu ký và PoR có thể giúp cơ quan quản lý đối chiếu tốt hơn tình trạng tài sản tại các sàn.
Như một lãnh đạo doanh nghiệp tài sản số tại TP.HCM nhận định:
“Cách thiết kế này cho phép cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để đối chiếu giữa tài sản khách hàng, ví lưu ký và lượng tài sản dự trữ, nhưng mức độ bảo vệ thực tế còn phụ thuộc vào các quy định khác về lưu ký, tách biệt tài sản, kiểm toán và xử lý tài sản khi sàn gặp sự cố.”
