Bước tiến nhỏ của quantum nhưng gây tranh cãi lớn
Công ty Project Eleven đã trao thưởng 1 BTC cho nhà nghiên cứu Giancarlo Lelli sau khi ông thành công suy ra private key từ public key bằng máy tính lượng tử.
Tuy nhiên, thí nghiệm chỉ sử dụng mã hóa elliptic curve 15-bit, rất nhỏ so với chuẩn 256-bit mà Bitcoin đang dùng. Project Eleven gọi đây là cuộc tấn công lượng tử công khai lớn nhất vào ECC, cho thấy mối đe dọa đang dần chuyển từ lý thuyết sang thực tế.
We awarded the Q-Day Prize today to Giancarlo Lelli for breaking a 15-bit elliptic curve key on a publicly accessible quantum computer. They derived a private key from its public key using a variant of Shors across 32,767 candidates on cloud-accessible hardware. This is the… https://t.co/qgc2mZ9gfD
— Conor Deegan (@conordeegan) April 24, 2026
Chuyên gia phản biện: chưa phải “đột phá thực sự”
Ngay sau công bố, nhiều ý kiến phản biện cho rằng kết quả này chưa đủ để chứng minh năng lực tấn công thực tế. Một “community note” chỉ ra rằng phương pháp này vẫn phụ thuộc nhiều vào xác minh bằng máy tính cổ điển, thay vì hoàn toàn dựa vào quantum.
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: một cuộc tấn công lượng tử thực sự cần sử dụng thuật toán Shor để phá vỡ hệ mã hóa ở quy mô lớn. Trong khi đó, các phương pháp lai (hybrid) hiện tại vẫn chưa đạt tới cấp độ này.
Bitcoin chưa bị đe dọa, nhưng rủi ro dài hạn tồn tại
Dù có bước tiến, khoảng cách giữa 15-bit (~32.000 khả năng) và 256-bit (quy mô gần như không thể brute-force) vẫn là rất lớn. Vì vậy, Bitcoin chưa đối mặt rủi ro ngay lập tức.
Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy phần cứng cần thiết để phá mã có thể ít hơn so với dự đoán trước đây, làm dấy lên lo ngại dài hạn.
Vấn đề nằm ở chỗ: nếu một ngày công nghệ quantum đủ mạnh, việc nâng cấp hệ thống mã hóa cho các mạng phi tập trung như Bitcoin sẽ rất phức tạp và mất nhiều thời gian.
Tóm lại, tiến bộ quantum là có thật, nhưng tác động thực tế vẫn còn xa – và vẫn gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng.
