Trải qua làn sóng Bitcoin Ordinals hay BRC-20 thu hút đông đảo sự chú ý khi mở ra tiềm năng vô cùng lớn trên hệ sinh thái Bitcoin. Runes Protocol xuất hiện như sự tiếp nối và phát triển khi chỉ sau vài ngày xuất hiện đã có khối lượng giao dịch vượt qua 2 làn sóng trước. Vậy Runes Protocol là gì? Liệu có xứng đáng vị trí đứng đầu trên hệ sinh thái Bitcoin hiện tại? Cùng Blog Tiền Ảo đi tìm hiểu trong bài viết này!
Để tìm hiểu thêm các dự án trên hệ sinh thái Bitcoin, bạn có thể tham khảo đọc qua thêm các bài viết dưới đây:
Runes Protocol là gì?
Runes Protocol là giao thức phát hành các fungible token trên mạng lưới Bitcoin. Casey Rodarmor, người sáng lập Bitcoin Ordinals, đã tạo ra Runes Protocol vào tháng 9/2023, nhằm thay thế và đơn giản hóa so với tiêu chuẩn BRC 20 hiện tại.
Đề xuất này đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng Bitcoin và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình, bao gồm một đề xuất tài trợ 100.000 USD từ BTC Frontier Fund. Luminex, một nền tảng Launchpad cho các dự án Bitcoin Ordinals, cũng đã phát hành công cụ dựa trên Runes Protocol để tạo các token Rune cá nhân.
Tuy nhiên, Casey cho biết Runes Protocol vẫn chưa hoàn thiện và dự kiến sẽ được ra mắt trong giai đoạn tiếp theo của Bitcoin.
Bằng cách tận dụng mô hình UTXO của Bitcoin và opcode OP_RETURN, Runes hợp lý hóa các quy trình mã hóa, mang lại hiệu quả và sự đơn giản. Nó nhằm mục đích giải quyết các thách thức do các giao thức hiện có đặt ra đồng thời mở rộng tiện ích của Bitcoin, thu hút nhiều đối tượng hơn.
Với trọng tâm là tích hợp liền mạch với Bitcoin và cách tiếp cận hợp lý để tạo token, Runes thể hiện sự tiến bộ mang tính đổi mới trong không gian tiền điện tử.
Cơ chế hoạt động của Runes Protocol
Runes Protocol là một giao thức mới trên mạng lưới Bitcoin, khác biệt với mô hình UTXO thay vì Account Based. Trong Runes Protocol, dữ liệu được lưu trữ trong các UTXO, giúp quản lý hiệu quả hơn. Sử dụng Runes tương tự như giao dịch Bitcoin thông thường và tương thích với mạng lưới mở rộng dựa trên UTXO như Lightning Network.
Runes được quản lý bằng các tin nhắn lưu trữ trong UTXO, được gọi là Runestones. Các phương thức hỗ trợ bao gồm Etching để tạo ra các đồng Rune, Minting để tiếp tục mint các Rune đã có, và Transferring để di chuyển hoặc burn Rune.
- Etching: Đây là phương thức để tạo ra các đồng rune. Các thông tin mô tả trong phần này sẽ nêu lên đặc tính của đồng Runes, một khi được hoàn thành thì sẽ không thể sửa đổi. Các thông tin này bao gồm: Name, Divisibility, Symbol, Premine, Terms.
- Minting: Cho phép người dùng tiếp tục đúc các rune được mở khai thác tại Etching.
- Transferring: Có thể di chuyển runes đến một địa chỉ ví khác hoặc burn nó.
Điểm khác biệt giữa Runes Protocol và BRC-20
![Bảng so sánh Runes và BRC-20. Nguồn: Xverse Wallet](https://cdn.blogtienao.com/wp-content/uploads/2024/05/20240229082841-ce69ea8f-1a69-4075-af43-83c7e9cab0d1-41.jpg)
Rune Bitcoin là một loại tài sản dựa trên giao thức riêng biệt, không giống với mã thông báo BRC-20. Có một số khác biệt chính về mặt kỹ thuật và thực tế:
- Quản lý: Việc quản lý mã thông báo BRC-20 yêu cầu ví hỗ trợ Taproot, nhưng với Runes, bạn có thể quản lý chúng mà không cần ví hỗ trợ Taproot hoặc truy cập vào mạng Layer 2 của Bitcoin.
- Tương thích với Lightning Network: Rune là tài sản Bitcoin đầu tiên tương thích với mạng Lightning, cho phép kết nối rune với mạng Lightning và ngược lại.
- Xử lý dữ liệu: Rune xử lý dữ liệu hiệu quả hơn BRC-20 bằng cách tránh tạo ra các UTXO “rác” và sắp xếp dữ liệu hợp lý hơn, giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng mạng.
- Bất biến: Rune lưu trữ tất cả dữ liệu trên chuỗi, không sử dụng phương thức lưu trữ dữ liệu ngoài chuỗi như BRC-20, và không có công cụ của bên thứ ba nào để dựa vào khi lưu trữ dữ liệu.
Hệ sinh thái của Runes Protocol
![Tổng quan về hệ sinh thái Runes Protocol](https://cdn.blogtienao.com/wp-content/uploads/2024/05/Anh-chup-man-hinh-2024-04-15-164106-1024x665-1.jpg)
Các dự án Runes đang thu hút sự chú ý của cộng đồng với sự tăng trưởng trong thời gian gần đây. Mặc dù Runes Protocol chưa hoàn thiện, nhưng đã có một hệ thống cơ sở hạ tầng khá đầy đủ bao gồm nhiều mảng khác nhau:
Các dự án Pre-Runs
Ngoài các token Runes được phát hành bởi Casey trong thời gian mainnet sắp tới, còn có nhiều dự án Runes khác đã được ra mắt dưới dạng Pre-Runes dưới hình thức token BRC-20 hoặc Ordinals NFT. Sau khi Runes Protocol chính thức ra mắt mainnet, các NFT hoặc token BRC-20 sẽ được burn và chuyển đổi thành token Runes tương ứng.
Một số dự án nổi bật bao gồm:
- Runestone: Dự án được phát triển bởi Leonidas và nổi bật với key “Công bằng” + “Airdrop” + “Rune”, với vốn hóa hơn 600 triệu USD.
- Runecoin (RSIC): Được sở hữu NFT tương đương việc mua một công cụ khai thác, giúp đào được token RSIC. Đồng này đã có sự tăng trưởng ấn tượng.
- Rune Pups: Một dự án Memecoin đã chứng kiến tăng trưởng đáng kinh ngạc và sẽ chuyển đổi thành token Runes khi mainnet được ra mắt.
Sàn giao dịch – Maketplace
Với sự bùng nổ và chú ý mà các token Pre-Runes đã thu hút trong thời gian gần đây, nhiều sàn giao dịch đã bắt đầu hỗ trợ giao dịch các token Runes trong tương lai gần. Ngoài Magic Eden, Unisat và OKX cũng đã thông báo hỗ trợ cho việc giao dịch các token Runes.
Launchpad/Mintpads
Dù giao thức Runes vẫn chưa ra mắt, nhưng đã có nhiều dự án Launchpad hoặc Mintpads trên nền tảng Runes, như Runespad, Bitcoin Rune, và nhiều dự án khác.
Dự án cơ sở hạ tầng
Bitcoin Halving hoàn thành khiến Runes Protocol bùng nổ
Runes, 1 tiêu chuẩn token mới trên blockchain Bitcoin, đã chiếm hơn 2/3 số giao dịch trên Bitcoin kể từ khi nó được ra mắt sau sự kiện halving vào ngày 20 tháng 4.
Theo bảng điều khiển Dune Analytics được chia sẻ bởi công ty nghiên cứu blockchain Crypto Koryo, hơn 2,38 triệu giao dịch Runes đã được xử lý, chiếm 68% tổng số giao dịch Bitcoin được thực hiện kể từ khi nó ra mắt vào ngày 20 tháng 4.
Trước đó, Brc-20 hay Ordinals là những token phổ biến nhất trên mạng lưới cho tới khi Runes xuất hiện.
![Chia sẻ giao dịch Bitcoin giữa các tiêu chuẩn mã thông báo khác nhau. Nguồn: Dune Analytics](https://blogtienao.com/wp-content/uploads/2024/05/1c77ff75-e269-40b9-922d-4c6c2895a2d2-1.webp)
Chi tiết có thể đọc thêm ở bài viết:
Tổng kết
Trên đây là toàn bộ thông tin về Runes Protocol muốn truyền tải đến các bạn, hi vọng mọi người đã có được những kiến thức, thông tin hữu ích.
Nếu thấy bài viết hay, hãy tiếp tục theo dõi và ủng hộ Blog Tiền Ảo trên các trang mạng xã hội nhé!