Mỹ lần đầu trừng phạt sàn crypto vì hoạt động tại Iran
Bộ Tài chính Mỹ U.S. Treasury Department lần đầu tiên áp lệnh trừng phạt trực tiếp đối với các sàn giao dịch tiền mã hóa vì tham gia vào hệ thống tài chính của Iran.
Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Office of Foreign Assets Control (OFAC) thông báo đưa Zedcex và Zedxion—hai sàn đăng ký tại Vương quốc Anh—vào danh sách đen, trong bối cảnh Washington siết chặt áp lực sau các hành động đàn áp nội bộ tại Iran khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Theo tuyên bố của Bộ Tài chính, đây là bước ngoặt trong chính sách trừng phạt, bởi trước đó OFAC chủ yếu nhắm vào địa chỉ ví riêng lẻ hoặc nhà cung cấp công nghệ, chưa từng cấm vận toàn bộ một sàn giao dịch theo khuôn khổ trừng phạt tài chính dành riêng cho Iran.
The U.S. Treasury's OFAC sanctioned UK-based crypto exchanges Zedcex and Zedxion for helping Iran evade sanctions, marking the first time OFAC has targeted digital asset exchanges for involvement in Iran’s financial sector.
OFAC also designated seven Iranian individuals,…
— Wu Blockchain (@WuBlockchain) January 31, 2026
Liên quan IRGC và dòng tiền hàng chục tỷ USD
OFAC cáo buộc hai sàn đã tạo điều kiện cho giao dịch của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)—tổ chức bị Mỹ và Liên minh châu Âu xếp vào danh sách khủng bố. Kể từ khi đăng ký năm 2022, chỉ một sàn đã xử lý hơn 94 tỷ USD giao dịch, theo Bộ Tài chính.
Hai nền tảng này còn bị cho là liên đới với Babak Morteza Zanjani—doanh nhân Iran từng bị kết án vì biển thủ hàng tỷ USD từ công ty dầu khí quốc gia.
OFAC cho biết Zanjani đã sử dụng các sàn để luân chuyển tiền cho chế độ, bao gồm nguồn tài trợ cho các thực thể liên quan IRGC.
Bối cảnh USDT và hệ quả pháp lý tức thì
Động thái trừng phạt diễn ra sau khi Ngân hàng Trung ương Iran (CBI) bị phát hiện mua hơn 500 triệu USD USDT của Tether, nhằm can thiệp thị trường ngoại hối khi đồng rial lao dốc.
Điều này làm gia tăng lo ngại về vai trò của stablecoin trong né tránh trừng phạt.
Hệ quả pháp lý là mọi tài sản liên quan đến Mỹ của Zedcex và Zedxion bị đóng băng, và cá nhân, tổ chức Mỹ bị cấm giao dịch với hai sàn.
Giới quan sát nhận định tiền lệ này có thể mở rộng phạm vi thực thi trừng phạt sang các thực thể crypto khác nếu bị xác định hỗ trợ tài chính cho các chế độ bị cấm vận.
