Ethereum giống McDonald’s với hệ thống “nhượng quyền” Layer 2
Lorenzo Valente, nhà nghiên cứu tại ARK Invest, cho rằng Ethereum, Solana và Hyperliquid không nên được xem là ba phiên bản khác nhau của cùng một mô hình Layer 1. Thay vào đó, mỗi hệ sinh thái có cách thu giữ giá trị kinh tế riêng.
Valente ví Ethereum với McDonald’s, nơi giá trị được mở rộng thông qua mô hình “nhượng quyền”.
Ethereum cho phép các đội ngũ độc lập như Arbitrum, Base và OP Mainnet xây dựng Layer 2 trên hạ tầng của mình. Cách tiếp cận này giúp Ethereum tạo ra một hệ sinh thái rất lớn nhưng theo Valente, mạng lưới thu về tương đối ít phí trực tiếp so với quy mô hoạt động diễn ra trên các L2.
Solana giữ phần lớn hoạt động trong cùng một hệ thống
Trong phép so sánh của Valente, Solana giống Chipotle khi lựa chọn mô hình tích hợp theo chiều dọc hơn.
Thay vì đẩy phần lớn hoạt động sang các mạng Layer 2 độc lập, Solana giữ nhiều giao dịch và hoạt động kinh tế trực tiếp trên mạng chính. Nhờ đó, hệ sinh thái có thể giữ lại nhiều phí và MEV hơn, tạo ra cơ chế thu giữ giá trị trực tiếp hơn Ethereum.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa Solana phải tự vận hành phần lớn hạ tầng và chịu nhiều hơn các rủi ro kỹ thuật, vận hành và hệ thống.
Theo Valente, lợi thế chính của Solana nằm ở việc giữ phần lớn hoạt động kinh tế “dưới cùng một mái nhà”.
“Blockchains Are Cities” from @hosseeb and @jmonegro “Fat Protocols” are two pieces I’ve returned to repeatedly over the yrs
But things changed in the last 10 years
This piece looks at the trade-offs between ETH, SOL, and HYPE and why all 3 can win imo https://t.co/vTDivLVenu
— Lorenzo Valente (@LorenzoARK) September 2, 2026
Hyperliquid có chuỗi thu giữ giá trị ngắn nhất
Hyperliquid được Valente ví với In-N-Out, nhờ cấu trúc tích hợp chặt chẽ và ít tầng trung gian.
Ông đặc biệt nhấn mạnh việc Hyperliquid không phụ thuộc vào vốn VC theo mô hình truyền thống, đồng thời sử dụng phần lớn phí tạo ra để mua lại HYPE thông qua quỹ hỗ trợ của hệ sinh thái.
Theo Valente, điều này làm rút ngắn khoảng cách giữa phí người dùng trả và giá trị kinh tế quay trở lại token HYPE.
Vì vậy, trong ba mô hình được so sánh, ông đánh giá Hyperliquid có cơ chế thu giữ giá trị trực tiếp nhất.
Dù vậy, đây là cách diễn giải mô hình kinh tế của Valente, không đồng nghĩa HYPE, SOL hay ETH chắc chắn sẽ có hiệu suất giá tốt hơn chỉ vì cấu trúc thu giữ giá trị khác nhau.
