Tranh cãi quanh mô hình EUTXO
Nhà sáng lập Cardano Charles Hoskinson vừa lên tiếng chỉ trích Ethereum, cho rằng mạng lưới này đang nghiên cứu áp dụng những ý tưởng tương tự mô hình Extended UTXO (EUTXO) mà Cardano đã phát triển trong nhiều năm.
Phản ứng trước đề xuất kỹ thuật mới của Ethereum, Hoskinson viết:
“EUTXO là cải tiến lớn nhất trong thế giới hợp đồng thông minh, nhưng Ethereum không thể nhắc đến nó trong khi họ đang cố gắng sao chép.”
Ông cho biết đã nghiên cứu mô hình này hơn 10 năm, đồng thời cho rằng những đóng góp của Cardano không được Ethereum ghi nhận đúng mức. Cardano hiện sử dụng EUTXO để hỗ trợ tài sản đa dạng và hợp đồng thông minh.
Ethereum đề xuất giao dịch UTXO gốc
Tranh cãi bắt nguồn từ đề xuất “Native UTXOs on Ethereum” của nhà nghiên cứu Ethereum Foundation Toni Wahrstätter.
Đề xuất này muốn biến các giao dịch thanh toán đơn giản thành những đối tượng chỉ được sử dụng một lần, thay vì tạo thêm dữ liệu trạng thái tồn tại lâu dài trên Ethereum. Theo Wahrstätter, thiết kế mới có thể giảm khoảng 99,8% lượng trạng thái vĩnh viễn phát sinh từ các giao dịch thanh toán.
Tuy nhiên, mô hình được đề xuất không thay thế hoàn toàn kiến trúc tài khoản hiện tại của Ethereum. Thay vào đó, đây là giải pháp kết hợp, bổ sung cơ chế UTXO kiểu Bitcoin cho một số giao dịch cụ thể. Hiện đề xuất vẫn trong giai đoạn nghiên cứu và chưa có lịch triển khai lên mainnet.
It's not like I've been literally working on this topic for over 10 years of my life and launched a cryptocurrency that was number three on coinmarketcap with millions of users to deploy it. It's literally a crime in the Ethereum inner circles to mention Cardano. EUTXO is the… https://t.co/3F3l6cg0JE
— Charles Hoskinson (@IOHK_Charles) July 7, 2026
Chưa thể kết luận Ethereum sao chép Cardano
Hoskinson cho rằng Ethereum có thể tiếp tục tiếp nhận những ý tưởng khác của Cardano trong tương lai. Tuy nhiên, tài liệu của Wahrstätter dẫn mô hình UTXO của Bitcoin làm nền tảng, không trực tiếp mô tả đây là việc áp dụng EUTXO của Cardano.
EUTXO là phiên bản mở rộng của UTXO, cho phép đầu ra giao dịch chứa dữ liệu và logic hợp đồng thông minh phức tạp hơn. Trong khi đó, đề xuất của Ethereum hiện chủ yếu tập trung giải quyết vấn đề phình to dữ liệu trạng thái trong các giao dịch thanh toán.
Vì vậy, nhận định Ethereum “sao chép Cardano” hiện vẫn là quan điểm của Hoskinson, chưa phải kết luận kỹ thuật được các bên xác nhận.
